BACK TO TOP

Νίκος Σμυρλής: Ποιο είναι το αγαπημένο του σημείο στην Κύπρο;

Ο κύπριος αρχιτέκτονας μιλάει για την Κύπρο, τη ζωή του και τα σχέδιά του

 

Ο αρχιτέκτονας Νίκος Σμυρλής έχει το γραφείο του στην Αθήνα από το 1992, όμως πάντα τον απασχολεί ο γυρισμός στην πατρίδα του, την Κύπρο.

Από τη Μαργαρίτα Μιχελάκου

Ποια είναι η ιστορία σου;

Γεννήθηκα στην Πάφο από Έλληνα πατέρα και Κύπρια μητέρα. Οι παιδικές μου αναμνήσεις είναι από μια διαφορετική Κύπρο. Μια Κύπρο που ερχόταν από το παρελθόν σχεδόν αναλλοίωτη, σε μια εποχή που η αδράνεια των αιώνων ακόμα κυριαρχούσε στο καινούριο. Και μετά αναταραχή, μάχες, βομβαρδισμοί, καταφύγια, πρόσφυγες, όλα άλλαξαν, μια νέα πραγματικότητα εμφανίστηκε.

Πώς γνωρίστηκαν οι γονείς σου;

Ο πατέρας μου έφτασε στην Κύπρο το 1955 ως Έλληνας καθηγητής. Γνώρισε τη μητέρα μου στην Πάφο, στον αγώνα για την ανεξαρτησία.

Πότε πήγες στην Ελλάδα;Όταν σταμάτησε η εισβολή, τον Αύγουστο του ’74, μαζί με τα δύο αδέλφια μου και τη γιαγιά μου φύγαμε με ένα καράβι ασφυκτικά γεμάτο κόσμο από τη Λεμεσό για τον Πειραιά. Μέχρι να απομακρυνθούμε από τις ακτές της Πάφου, πολεμικά αεροπλάνα έκαναν χαμηλές πτήσεις πάνω από το πλοίο σπέρνοντας τον πανικό σε όλους μας που ήμασταν στριμωγμένοι στο κατάστρωμα.

Εξοχική κατοικία στη Ροδιά Αχαΐας (2011). Επενδύθηκε εξωτερικά με ξερολιθιά, που προέκυψε από τη διάνοιξη του αυτοκινητοδρόμου Κορίνθου-Πατρών.

Και μετά έμεινες.

Στην Αθήνα τελείωσα το σχολείο και σπούδασα Αρχιτεκτονική. Μετά πήγα στο Παρίσι για μεταπτυχιακό στις Πλαστικές Τέχνες και εργάστηκα στο γραφείο του αρχιτέκτονα Kenzo Tange, ενός από τους ιδρυτές του κινήματος των Μεταβολιστών στην Ιαπωνία (κάποια κτίριά του είναι το Yoyogi National Gymnasium και το Shizuoka Press and Broadcasting Center). Όταν επέστρεψα, άνοιξα γραφείο στην Αθήνα και από το 1992 έχω συνεργαστεί με πολλούς Έλληνες και Κύπριους αρχιτέκτονες. Την τελευταία δεκαετία δίδαξα αρχιτεκτονικό σχεδιασμό στο Τμήμα Αρχιτεκτόνων του Πανεπιστημίου της Πάτρας.

 

Το σπίτι της Παγώνας, στη Βάρη, απέσπασε το 2017 έπαινο στην κατηγορία «Καλύτερο πραγματοποιημένο έργο των ετών 2012-2016» στα βραβεία Δομές 2017.

Ποια η σχέση σου με την Κύπρο; Σκέφτηκες ποτέ να εγκατασταθείς μόνιμα εδώ;

Παρότι ζω όλο αυτό το διάστημα στην Ελλάδα, είμαι Κύπριος. Ποτέ δεν σταμάτησα να επιστρέφω και πάντα με απασχολεί ο γυρισμός. Στην Κύπρο έχω σχεδιάσει κατοικίες, αλλά και κτίρια για τον τουρισμό. Μάλιστα, τώρα θα ξεκινήσω ένα σπίτι έξω από τη Λεμεσό.

Τι σου λείπει από την Κύπρο όταν είσαι στην Αθήνα και τι από την Αθήνα όταν είσαι στην Κύπρο;

Από την Κύπρο μού λείπουν το φως, ο αέρας, το χώμα της. Εκεί είναι οι γονείς μου, ο αδελφός μου, έχω φίλους παιδικούς, αναπολήσεις από τις γειτονιές όπου έπαιζα. Αλλά και μια ζωή που είναι πιο οργανωμένη, ίσως και πιο εύκολη, με λιγότερο άγχος. Σίγουρα, το να ζεις στην Αθήνα είναι πολύ πιο απαιτητικό, κυρίως σε χρόνο. Είναι, όμως, και όλα αυτά που συμβαίνουν, με πολιτιστικό ενδιαφέρον, τα οποία είναι πολλά και με εντονότερο διεθνή απόηχο.

Ποιο είναι το αγαπημένο σου σημείο στην Κύπρο;

Μου αρέσει να χάνομαι μέσα στα στενά της Παλιάς Λευκωσίας, όπου ο χρόνος έχει παγώσει, να οδηγώ στους ορεινούς δρόμους διασχίζοντας τα μικρά χωριά της επαρχίας Πάφου, οι παραλίες από την Πόλη της Χρυσοχούς προς Ακάμα, οι διάφοροι αρχαιολογικοί χώροι. Γενικά, στον ελεύθερο χρόνο μου θέλω να εξερευνώ κάθε κομμάτι του νησιού.

Κτίριο πολυκαταστήματος στον Ρέντη (2006).

Ποιος είναι ο αγαπημένος σου αρχιτέκτονας;

Ένας από τους αρχιτέκτονες που εκτιμώ πολύ είναι ο Αμερικανός Louis Kahn, με σημαντικό πρωτοποριακό έργο στις δεκαετίες του ’50 και του ’60. Τα κτίριά του, μπρουταλιστικά και συγχρόνως μνημειακά, με γεωμετρική καθαρότητα, είχαν έναν ιδιαίτερα προσωπικό χαρακτήρα σε μια εποχή που το Μοντέρνο Κίνημα είχε επικρατήσει ως η επίσημη διεθνής αρχιτεκτονική γλώσσα.Έχει ασκήσει μεγάλη επιρροή στους μετέπειτα και θεωρείται ένας από τους σημαντικότερους στην ιστορία της σύγχρονης αρχιτεκτονικής.

Τέσσερις παράλληλοι τοίχοι, κατοικία στην Άνω Γλυφάδα (2005)

Το κτίριο που έχεις φτιάξει και είσαι πιο δεμένος μαζί του συναισθηματικά;

Με κάθε κτίριο που σχεδιάζω δημιουργείται συναισθηματικός δεσμός. Ειδικά όταν υλοποιείται, το δέσιμο είναι πολύ δυνατό. Είναι καθημερινή η αγωνία και κρατά αρκετό καιρό, μέχρι να ολοκληρωθεί το έργο, δύο-τρία χρόνια. Ακόμα και όταν αυτό κατοικηθεί και απομακρυνθώ, η σχέση εξακολουθεί να υπάρχει. Πρέπει να το πιστέψεις πολύ για να έχεις το επιθυμητό αποτέλεσμα.

Το κτίριο που θα ήθελες να είχες φτιάξει;         

Θα ήθελα να χτίσω ένα δημόσιο κτίριο. Έχω σχεδιάσει μουσεία, δημαρχεία, κτίρια δημόσιων υπηρεσιών, αλλά ποτέ δεν έτυχε να κερδίσω τον διαγωνισμό για να προχωρήσω στην υλοποίηση.

 

Με τι ασχολείσαι αυτή την περίοδο;

Ασχολούμαι πολύ με την ενσωμάτωση και συμβίωση της πράσινης ενέργειας σε ένα κτιριακό έργο, ώστε παραδοσιακές παθητικές τεχνικές εξοικονόμησης και συλλογής ενέργειας, αλλά και σύγχρονοι ενεργειακοί συλλέκτες να αποτελούν αρχιτεκτονικά αναπόσπαστο μέλος του κτιρίου.

Κατοικία σε οικόπεδο με διατηρητέο κτίριο στην Κηφισιά (2008).

Από μικρός αγαπάς τη φωτογραφία. Πόσο σε έχει βοηθήσει στην αρχιτεκτονική;

Η αρχιτεκτονική φωτογραφία έχει κατηγορηθεί ότι δείχνει κάτι το οποίο δεν υπάρχει πραγματικά, ότι εξωραΐζει και εξιδανικεύει το κτίριο. Η αλήθεια είναι ότι αποτελεί απόσπασμα της πραγματικότητας, και σίγουρα μια καλή φωτογραφία είναι αυτή που θα μπορέσει να συμπεριλάβει κάποια αίσθηση χώρου, κίνησης, φωτισμού. Παραμένει το κύριο μέσο επικοινωνίας του αρχιτεκτονικού έργου με το κοινό. Ωστόσο, μόνο η φυσική επαφή μπορεί να αποδώσει την αίσθηση του χώρου, τις αλλαγές στον χρόνο και τη σχέση με το περιβάλλον του οικοδομήματος, γιατί το αρχιτεκτόνημα είναι ένα αντικείμενο κατοίκησης.

Κατοικία σε τρία κτίρια το σπίτι που σχεδίασε το 1998 στη Βάρκιζα για κατοικία και γραφείο του.

Ποιος είναι ο χώρος που σε ηρεμεί περισσότερο;

Έχω πολύ στενή σχέση με τη θάλασσα, ίσως γιατί ήμουν κοντά της στα παιδικά μου χρόνια. Και τώρα ζω δίπλα της, στα νότια προάστια της Αθήνας, διατηρώντας την επαφή με τον αναζωογονητικό ανοιχτό ορίζοντα και το νερό, που διαλύει τα άγχη της καθημερινότητας.

Τι θα άλλαζες στην ακτογραμμή της Λεμεσού;

Η Λεμεσός έχει πάρει τον δρόμο της, είναι μια μεγάλη πόλη της Μεσογείου και το μέλλον της θα είναι ακόμα πιο εντυπωσιακό. Η προγιαγιά μου ήταν Λεμεσιανή και έχω ζωντανές αναμνήσεις στην παραλία όταν το κύμα έφτανε στα σπίτια της πόλης. Μικρή τότε η Λεμεσός, με αστικό χαρακτήρα όμως, όπως άλλωστε όλες οι πόλεις της Κύπρου, που είχαν μια δική τους αυτόνομη παρουσία στο νησί. Η εικόνα αυτή χάθηκε για πάντα, έτσι κι αλλιώς όλα αλλάζουν. Τώρα η Λεμεσός είναι μια νέα πόλη, με έντονη δυναμική, και θεωρώ ότι υπάρχει σχεδιασμός, ο οποίος τηρείται σε μεγάλο βαθμό –συγκριτικά μάλιστα με την Ελλάδα–, και θα οδηγήσει σχετικά ομαλά τη ραγδαία εξέλιξη.

Ποια είναι η κυπριακή λέξη που χρησιμοποιείς πιο συχνά;

Μάμμα. Δεν αλλάζει αυτό.

Περισσότερα στο smyrlis.gr

Φωτογράφος: Νίκος Μαλιάκος. Αρχιτεκτονικές φωτογραφίες: Εριέττα Αττάλη, Γιώργος Κορδάκης, Ειρήνη Γιωτοπούλου.

*Το άρθρο δημοσιεύεται στο περιοδικό Unique by Ermes που θα βρείτε στα πολυκαταστήματα Debenhams

x

Mπορείτε να περιορίσετε την αναζήτησή σας επιλέγοντας μία από τις παρακάτω κατηγορίες:

x

Personal Shopper

Φιλτράρετε την αναζήτησή σας

ΨΑΧΝΩ ΓΙΑ / Ι AM LOOKING FOR

ΘΕΛΩ / I WANT TO

x

Ask a UNIQUE advisor
for beauty tips

x

Ask a UNIQUE advisor
for fashion tips

x

Eπικοινωνήστε μαζί μας